թ. 
 թ.  մթա  
  
Մարտի 10, 2010թ.
 
    ՏՈՆԱՑՈՒՅՑ ԵՎ ՀԻՇԱՏԱԿԻ ՕՐԵՐ
 
Հողագործների օր (Ուկրաինա)
Խոր օրենքի սկզբի օր (Մյանմա)
Ուսուցչի օր (Լաոս)
Հանգուցյալների հիշատակի օր (ուղղափառ աշխարհ)
Աշխատանքի օր (Հարավային Կորեա)
 
 
ՀՈԲԵԼՅԱՆՆԵՐ
 
1503- Ֆերդինանդ I, Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր (1556-1564 թ.թ.), Բոհեմիայի և Հունգարիայի թագավոր (1526-1564 թ.թ.)

1538- Թոմաս Հովարդ, Նորֆոլկի հերցոգ, Ելիզավետա I-ի սիրելին

1738- Իվան Բարյատինսկի, ռուս գեներալ, իշխան, Պետրոս III-ի համհարզ

1749- Լորենցո դե Պոլտե, իտալացի բանաստեղծ, Մոցարտի օպերաների լիբրետոների հեղինակ

1772- Ֆրիդրիխ ֆոն Շլեգել, գերմանացի գրող, գերմանական գաղափարախոսության հիմնադիր

1787- Ուստիմ Կարմալյուկ, ուկրաինական գյուղացիական ապստամբության առաջնորդ

1788- Էդվարդ Բեյլի, անգլիացի քանդակագործ, Լոնդոնի Տրաֆալգարյան հրապարակի Նելսոնի արձանի հեղինակ

1796- Ջուլիա խարտ, Կանադայում ծնված առաջին կին գրողը

1797- Էդուարդ Բրիմեր, ռուս գեներալ, Կովկասում ռուսական զորքերի հրամանատար (1855 թ.)

1802- Վասիլի Կարատիգին, ռուս դերասան, Ալեքսանդրյան թատրոնի առաջատար ողբերգու դերասան

1844- Պաբլո Սարասատե, իսպանացի ջութակահար և կոմպոզիտոր (ՙԳնչուական մեղեդիներ՚, ՙՆԱվարա՚)

1858- Հենրիխ Ֆոուլեր, անգլիացի բանասեր, Օքսֆորդի առաջին բառարանի հեղինակ

1861- Կլիֆորդ Ստիֆտոն, Կանադայի ներքին գործերի նախարար, Կանադայի պատմության մեջ ամենախոշոր ներգաղթի արշավի նախաձեռնող

1862- Սերգեյ Սելազկին, ռուս բժիշկ, Ժամանակավոր կառավարության ժողովրդական լուսավորության նախարար (1917 թ.), փորձարարական բժշկության ինստիտուտի տնօրեն (1927-1931 թ.թ.)

1892- Արթուր Օնեգեր, ֆրանսիացի կոմպոզիտոր (ՙԴավիթ արքա՚, ՙԺաննա դ’Արկը խարույկի վրա՚)

1905- Բորիս Տենին, ռուս դերասան (ՙԶենքով մարդը՚, ՙՌուսական հարց՚, ՙԲեռլինի անկումը՚)

1918- Անատոլի Գրանիկ, ռուս կինոռեժիսոր (ՙՄաքսիմ Պերեպոլիցա՚, ՙ12 ամիս՚)

1923- Յակով Սեգել, ռուս կինոռեժիսոր (ՙՌիսկը վեհանձնություն է՚, ՙԱյլմոլորակայինը՚)

1926- Ալեքսանդր Զացեպին,մ ռուս կոմպոզիտոր, ՙԱդամանդե ձեռքը՚, ՙԿովկասի գերուհին՚, ՙԻվան Վասիլևիչը փոխում է մասնագիտությունը՚ ֆիլմերի երգերի հեղինակ

1926- Ժամբին Բատմունխ, Մոնղոլիայի Մեծ խուրալի ղեկավար

1927- Յուպ Դերվալ, գերմանացի ֆուտբոլային մարզիչ, ով 1980 թվականին Եվրոպայի առաջնությունում Գերմանիայի հավաքականը հասցրեց հաղթանակի

1932- Անատոլի Ռոշչիկ, ռուս գերծանր քաշային ըմբշամարտիկ, օլիմպիական չեմպիոն

1936- Զեպ Բլատեր, ՖԻՖԱ-ի նախագահ

1939- Իրինա Պրես, ռուս մարզուհի, վազքի և հնգամարտի կրկնակի օլիմպիական չեմպիոնուհի

1946- Վլադիմիր Գոստյուխին, ռուս կինոդերասան (ՙՄայիս ամիսն էր՚, ՙԱղվեսների որս՚)

1947- Կիմ Քեմփբել, Կանադայի առաջին կին վարչապետը

1955- Յուլիուշ Մախուլսկի, լեհ դերասան (ՙՆոր ամազոնուհիներ՚, ՙԴեժա-վյու՚)

1957- Ուսամա բեն Լադեն

1958- Շերոն Սթոուն, ամերիկացի դերասանուհի (ՙՀիմնական բնազդ՚, ՙՄասնագետ՚, ՙՈլորտ՚)

1964- Էդուարդ, Անգլիայի արքայազն, Ելիզավետա II-ի կրտսեր որդին

 
 
ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
 
241- Սիցիլիայի մոտ տեղի ունեցած ճակատամարտում Հռոմեական նավատորմը խորտակեց Կարթագենի նավատորմը, փյունիկյան առաջին պատերազմի վերջը

418- Հռոմեական կայսրությունում հրեաներին արգելվեց հասարակական պաշտոններ զբաղեցնել

1098- խաչակիրները գրավեցին Եդեսիան

1435- իսպանացի ծովագնացները Գալապագոս արշիպելագը

1528- Վիեննայում խարույկի վրա այրվեց ռեֆորմացիայի գործիչ Բ. Գուբմայերը

1624- Անգլիան պատերազմ հայտարարեց Իսպանիային

1661- Մազարինի կարդինալի մահից հետո Ֆրանսիայում իշխանության եկավ Լյուդովիկոս XIV թագավորը

1675- Ռուսաստանը Հնդկաստանին առաջարկեց դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել և դեսպանատներ փոխանակել

1710- հրատարակվեց ռուսերեն լեզվով առաջին տպագիր աշխարհագրական գիրքը` ՙԱշխարհագրություն կամ երկրագնդի համառոտ նկարագրություն՚

1762- Թուլուզում անվաջարդվեց բողոքական Ժան Կալասը, ինչը առիթ հանդիսացավ Վոլտերի կրոնական հանդուրժողականության արշավի սկզբի համար

1791- արտոնագրվեց ցցահարը` ցցագերաններ կանգնեցնելու համար

1793- Ֆրանսիայի Վանդեյ քաղաքում հակահեղափոխական ապստամբություն սկսվեց

1793- Ֆրանսիայում հիմնադրվեց քաղաքական հեղափոխական տրիբունալը

1803- Գերմանիայում հիմնադրվեց ՙԵրկաթե Խաչ՚ զինվորական շքանշանը

1848- Փարիզում Կարլ Մարքսը ընտրվեց Կոմունիստական Լիգայի նախագահ

1861- մահացավ Տարաս Շևչենկոն

1862- ԱՄՆ-ում շրջանառության մեջ մտ

1862- ԱՄՆ-ում շրջանառության մեջ մտան առաջին թղթադրամները

1876- Բոստոնում Ալեքսանդր Բոլը իրականացրեց առաջին հեռախոսային խոսակցությունը

1878- Ժնևում լույս տեսավ Տարաս Շևչենկոյի ՙԿոբզար՚-ի գրպանի հրատարակությունը

1880- ռուս ֆիզիկոս Ա. Ստոլետովը հայտնագործեց ֆոտոէֆեկտը

1893- փղոսկրի ափը ֆրանսիական գաղութ դարձավ

1905- Մուկդենի ճակատամարտում ճապոնացիները ջախջախիչ պարտության մատնեցին ռուսակյան բանկին

1906- Պա-դե-Կիլ (Ֆրանցիա) հանքահորում տեղի ունեցած հանելուկային պայթյունից 1060 հանքագործ զոհվեց

1910- չինաստանում արգելվեց ստրկությունը

1917- Նիկոլայ II-ը կասեցրեց Ռուսաստանի Պետական Դումայի գործունեությունը

1918- Ուկրաինայի բոլշևիկյան կառավարությունը Պոլտավայից տեղափոխվեց Եկատերինոսլավ

1919- Ուկրաինայի էսէռները Ուկրաինայի կառավարությունից պահանջեցին դադարեցնել բանակցությունները Անտանտի հետ և ճանաչել խորհրդային իշխանությունը

1919- խորհրդային զորքերը ինտերվենտներից ազատագրեցին Խերսոնը

1919- պետրոգրադի Պուտիլովի գործարանի բանվորների ընդհանուր ժողովը դատապարտեց բոլշևիկների և ՉԵԿԱ-ի դաժան գործողությունները

1919- Աստրախանում զինվերները գրոհով վերցրեցին տեղի բոլշևիկների շտաբ-բնակարանը` մահապատժի ենթարկելով նրանց առաջնորդներին

1919- Մոսկվայում ստեղծվեց III Ինտեռնացիոնալը

1923- Պիրեի մոտ խորտակվեց հունական ՙԱլեքսանդր՚ շոգենավը, զոհվեց 150 մարդ

1927- Գերմանիայում պաշտոնապես հանվեց Հիտլերի հրապարակային ելույթների արգելքը

1931- Սկսվեց մագնիտագորսկի շինարարությունը

1933- ՈՒԽՍՀ-ի Ժողկոմխորը Ուկրաինայում պետական համալսարաններ հիմնելու մասին որոշում ընդունեց

1937- Կագանովիչը հայտարարեց ԽՍՀՄ երկաթուղիներում սաբոտաժ անելու նպատակով ստեղծված տրոցկիստա-ճապոնական դավադրության գոյության մասին

1939- սկսվեց ՀամԿ(բ)Կ XVIII համագումարը, որը հայտարարեց ԽՍՀՄ-ում սոցիալիզմի հաղթանակի մասին

1939- Ստալինը հայտարարեց, որ թույլ չի տա ԽՍՀՄ-ին ներքաշելմի հակամարտության մեջ, որը ձեռնտու է իմպերիալիստական տերություններին

1943- գերմանացի ֆելդմարշալ Է. ֆոն Ռոմելը ժամանեց Վենետիկի մերձակայքում գտնվող բունկեր` փորձելու համոզել Հիտլերին Հյուսիսային Աֆրիկայից տարհանել գերմանական զորքերը

1944- Ադոլֆ Էյխմանը Հունգարիայի հրեաներին Օսվենցիմ ուղարկելու հարցերով խորհրդակցություն անցկացրեց էսէսականների հետ

1944- 1-ին Ուկրաինական ռազմաճակատի խորհրդային զորքերը հատեցին Լվով-Օդեսա երկաթգիծը

1944- 2-րդ Ուկրաինական ռազմաճակատի խորհրդային զորքերը Ումանում գերմանական խոշոր ավիաբազա գրավեցին

1945- խորհրդային զորքերը մարտանցեցին Օդերը

1945- 4-րդ Ուկրաինական ռազմաճակատի խորհրդային զորքերը սկսեցին Մորավ-Օստրովի հարձակողական գործողությունը

1945- ամերիկյան զորքերը իջան Մինդանո կղզի (Ֆիլիպիններ)

1948- հանելուկային հանգամանքնրում զոհվեց Չեխոսլովակիայի արտաքին գործերի նախարար Յան Մասարիկը

1952- հեղափոխության արդյունքում Կուբայում իշխանության եկավ Գեներալ Բատիստան

1952- ԽՍՀՄ-ը Գերմանիայի միավորման պաշտոնական կոչ արեց

1960- խորհրդային արհմիությունների իրավասության տակ անցան 1500 առողջարաններ` բոլոր սարքավորումներով և անձնակազմով

1960- Կանադայում հնդկացիները ձայնի իրավունք ստացան

1966- Հոլանդիայի թագուհի Բեատրիքսը ամուսնացավ ՙՀիտլերյուգենտի՚ նախկին ակտիվիստ Կլաուս ֆոն Ամսբերգի հետ

1969- Մարտին Լյութեր Քինգին սպանող Ջ. Ռեյը դատապարտվեց 99 տարվա բանտարկության

1976- լեհուհի Քրիստինա Խոյնովսկան կանանցից առաջինն ուղևորվեց շորջերկրյա միայնակ ճամփորդության

1985- մահացավ ԽՄԿԿ ԿԿ գլխավոր քարտուղար Կ. Չեռնենկոն

1986- Մոսկվայում ՊԱԿ-ի վերահավաքագրված գործակալի հետ հանդիպման ժամանակ ձերբակալվեց ԱՄՆ դեսպանատան քարտուղար Մայքլ Սելերսը

1989- Դրեյդենում (Օնտարիո, Կանադա) գերբեռնվածության պատճառով օդ բարձրանալիս մի ինքնաթիռ ջախջախվեց, զոհվեց 24

1989- Մոսկվայում ստեղծվեց սլավոնական գրի և մշակույթի հիմնադրամը

1992- Ուկրաինան ընդունվեց Համագործակցության հյուսիսատլանտյան խորհուրդ

1992- Էդուարդ Շևարդնաձեն գլխավորեց Վրաստանի Պետական խորհուրդը և օժտվեց արտակարգ լիազորություններով

1995- Ռուսաստանի Պետդուման անվստահություն հայտնեց ներքին գործերի նախարար Վ. Երինին` կապված Բուդյոնովսկում վերջինիս հովանավորյալների գործողությունների հետ

1995- Ճապոնիայում ստեղծվեց աշխարհի ամենաբարձր ձնեմարդը` 29,43 մետր

1996- կուբացի Ֆրանսիսկո Ֆերերասը առանց հատուկ միջոցների սուզվելու ռեկորդ սահմանեց (130 մետր)

1998- Անգլիայում պատրաստվեց աշխարհի ամենամեծ բազմոցը` 14 մետր երկարությամբ

1998- Ուոլթենում (Անգլիա) Դին Հուդը երեք րեպեում մեկը մյուսի ետևից եգիպտացորենի 113 հատիկ կերավ (համաշխարհային ռեկորդ)

1999- Մոսկվայի Կինոյի կենտրոնական տանը ռեժիսոր Նիկիտա Միխալկովի վրա ձվեր նետեցին

2003- Ջորջ Հարիսոնի մազափունջը վաճառեցին 1400 ֆունտ ստեռլինգով

2004- ՙԲիթլզ՚ խմբի հոնկոնգցի մի երկրպագու Լոնդոնի աճուրդում Ջոն Լենոնի մազափունջը ձեռք բերեց 4460 դոլարով

 
 
Ուղարկեք ձեր նշումները
Պատրաստված է Yweb-ում